Het cruciale verschil tussen moeite doen en resultaten boeken

Central European University (CEU) – de universiteit waaraan ik aan het promoveren ben – is een Amerikaanse instelling, ingericht naar Amerikaans onderwijsmodel. Dat betekent dat de universiteit geen bachelor studenten (‘undergraduates’) heeft, maar louter master- en promotiestudenten (‘postgraduates’).

Het voordeel daarvan is dat er kleinschalig onderwijs van een hoog niveau kan worden gegeven.

Het nadeel is dat promovendi nauwelijks onderwijs kunnen verzorgen.

Op Europese universiteiten is het niet ongebruikelijk dat een gevorderde promovendus een vak mag doceren aan bachelor studenten. Amerikaanse universiteiten hebben daarentegen geen bachelor studenten die zich nog wel wat willen laten vertellen door een jongen van midden twintig die geen baard kan groeien.

In plaats daarvan zijn er schaarse mogelijkheden om student-assistent – een soort assistent-leraar – te worden én, nu komt het, zijn er via CEU soms kansen om Engelstalige filosofiecursussen te verzorgen aan andere universiteiten in Hongarije.

Hoe vet is dat?!

Hierin voel ik me net zoals de Romeinse filosoof Seneca (4vC – 65nC) die in Brieven aan Lucilius schreef:

“I  am glad to learn in order that I may teach. Nothing will ever please me, no matter how excellent or beneficial, if I must retain the knowledge of it to myself.”

Falen is goed

Er moet alleen nog wel even een certificaatje worden gehaald (de tijden van Seneca zijn voorbij).

Zodoende vond ik mezelf in september terug op een oriëntatiebijeenkomst van CEU’s lesgeven-in-lesgeven afdeling.

Het zaaltje was benauwd en de opperhoofden van de lesgeven-in-lesgeven afdeling hadden plaatsgenomen aan de hoofdtafel en ze zaten er pompeus bij. Het opperhoofd der opperhoofden spande de kroon: een mollige vrouw van rond de vijftig met ongetwijfeld een indrukwekkend aantal voorletters, sprekend met aangeleerd bekakt Amerikaans accent, die in een poging haar vetrolletjes te verbergen van die iets te strakke corrigerende kleding aan had getrokken waardoor haar gezicht in een tomaat was veranderd.

Een soort Hongaarse Hyacinth Bucket (uit de Britse sitcom Keeping Up Appearances).

“Today could be the day I’m mistaken for somebody important.” –Hyacinth Bouquet (B-U-C-K-E-T)

Het was duidelijk dat de sprekers van de middag de lesgeven-in-lesgeven cursus met succes hadden afgerond, want ze deden alles volgens het boekje. Nét iets te volgens het boekje: niet-spontane spontane grapjes, voorbereide toonhoogtewisselingen en geplande neplachjes alom.

Als mensen me de indruk geven dat ze oprecht plezier beleven aan netwerkborrels maak ik er mijn levensdoel van ze te ontwijken. Helaas moet ik bij zulke figuren het benodigde certificaat halen.

Ondanks dat waren het geen slechte presentaties – ze waren immers volledig volgens het boekje.

Eén ding wat blijkbaar in het boekje van de lesgeven-in-lesgeven afdeling staat is dat benadrukt moet worden dat falen niet erg, nee, juist goed is, want dat werd die middag zó vaak herhaald dat het meteen werd gepromoveerd tot nieuwe ‘running gag’.

Maar niet zomaar

Dat falen nuttig kan zijn voor je persoonlijke ontwikkeling is een hip statement, maar niet zonder logica.

De logica, volgens mij, is dit: je weet pas wat je écht kan, zodra een betere prestatie je letterlijk niet meer lukt. Zolang je niet faalt, kan je niet zeker weten dat je niet beter kon.

Vergelijk het met krachttraining: de enige manier waarop ik kan achterhalen dat mijn állerbeste bankdruk-prestatie 70 kilo is, is door er achter te komen dat als ik zo goed als ik kan mijn best doe ik geen 71 kilo kan bankdrukken.

Een lakse houding

Cruciaal: falen is dus alléén nuttig als je faalt terwijl je zo goed als je kan je best deed. Louter dan is mislukken echt leerzaam en een bron van motivatie (“Volgende keer pak ik ‘m!”).

Anders betekent falen enkel dat je beter je best had moeten doen.

“I  fool myself so well I win every time I lose / I fool myself.”     –Uit het nummer Because I Love You van de Nederlandse band Chef’Special

Hier gaat het mis: veel mensen gebruiken het falen-is-goed excuus om zich er makkelijk van af te maken.

“Ik heb het geprobeerd, maar het lukte niet. Nouja, ik heb gefaald en daar heb ik ook van geleerd.”

Vaak als mensen dit zeggen hadden ze halverwege al besloten dat dit een gevalletje falen ging worden, om zich vervolgens niet (meer) honderdtien procent in te zetten.

Het enige wat je dan leert is: als ik het op halve kracht doe, lukt het me niet.1

Zo nuttig is die les niet. Het is bij lange na niet de logica achter het idee dat falen goed voor je is.

Wat is het échte doel?

Zou Thomas Edison (1847 – 1931), met zijn tienduizend mislukte pogingen, echt de gloeilamp hebben uitgevonden als hij had gedacht: “Ik heb gefaald, maar het is goed zo”?

Falen als doel op zich zien verblindt je voor de lessen die de mislukking je leert over wat het was dat je niet lukte. Als Edison na weer een mislukte poging tevreden de boeken toe had gedaan, zonder na te gaan waarom de poging mislukt was, had hij nooit zijn daadwerkelijke doel (link) bereikt.

Als mijn doel is om een heel interactief college te geven en dit mislukt en ik dan tevreden ben omdat ik iets nieuws heb geprobeerd en ik niet naga waarom het is mislukt en wat ik volgende keer anders moet doen heb ik niks geleerd en heeft falen als iets goeds zien daarvoor gezorgd.

Falen als iets goeds zien kan je afleiden van wat je echt wil omdat je er lui van kan worden. Je doet minder je best en analyseert je mislukkingen niet.

Niet altijd als iets niet lukt, volgt dat het toch de moeite waard was. Dat was het alleen als 1) we zelf tot ons maximum zijn gegaan 2) waardoor de mislukking ons echt iets leert over hetgeen waarin we mislukten en 3) we deze les oppakken. De voordelen van falen moet je verdienen.

 

PS. Krijg een beter leven

Ik schrijf een wekelijkse nieuwsbrief waarin ik inzichten van de beste filosoof-lifehackers uitpluis en doorgrond hoe jij hun dieprgravende analyses, effectieve strategieën en vernieuwende perspectieven in kan zetten voor je eigen welvaren.

 


Voetnoten

  1. Overigens, als je vaak de verleiding hebt om een activiteit op halve kracht te willen doen, is het een beter idee om deze activiteit uit je leven te elimineren in plaats van jezelf telkens voor te houden dat je iets nuttigs hebt gedaan omdat iets niet is gelukt. Dan heb je alsnog wat geleerd van dit falen. Harry Potter-auteur Joanne Rowling (1965) over de link tussen falen en inzien wat je wil: “Why do I talk about the benefits of failure? Simply because failure meant a stripping away of the inessential. I stopped pretending to myself that I was anything other than what I was, and began to direct all my energy into finishing the only work that mattered to me.”
Spread the love