Het is oké om te ‘vergeten’ wat je leest

Ik lees dagelijks meerdere uren.

Als je ergens zoveel tijd aan besteed, bekruipt je al snel het zeurderige gevoel dat je er wat aan over moet houden. Het lijkt zonde om halve dagen – dus mijn halve leven – te besteden aan een activiteit waar ik niks “uithaal”.

Als ik alles wat ik lees weer vergeet, wat heeft het dan voor zin?

Ik ben niet alleen met mijn twijfels: veel mensen voelen deze angst de wijsheid die ze uit boeken hebben gewonnen wellicht weer verliezen.

Ik heb erover nagedacht.

Die angst is ongegrond.

Vergeten is niet vergeten

Als we onszelf erop betrappen niet meer zoveel te herinneren van wat er ook alweer precies allemaal in dat ene boek stond, moeten we ons afvragen wat we precies zijn vergeten.

Wat is het dat we niet meer hebben als we de informatie uit een boek niet meer kunnen navertellen?

Dat je niet op elk gewenst moment kan opdreunen wat er precies in een boek stond dat je hebt gelezen, betekent niet dat je niks uit het boek hebt onthouden.

Ondanks dat je niet alle feiten kan reciteren, heeft het boek je waarschijnlijk wel blijvende kennis bijgebracht.

Model van de werkelijkheid

Wat we uit boeken halen is namelijk niet slechts een verzameling namen, data, theorieën en gebeurtenissen die we in ons geheugen opslaan. Boeken veranderen ons complete denken: ze (her)vormen ons model van hoe de wereld werkt.

In How You Know schrijft programmeur Paul Graham (1964) het volgende:

“Reading trains your model of the world. And even if you forget what you read, its effect on your model of the world persists. Your mind is like a compiled program you’ve lost the source of. It works, but you don’t know why.”

Ook al ‘vergeten’ we wat we exact hebben gelezen, het heeft een blijvende invloed op hoe we de wereld zien, duiden en benaderen: op wat we waarnemen, in hoeverre we dat bevatten en wat we als gevolg daarvan (kunnen) doen.

Ik heb tientallen uren besteed aan luisteren naar een podcast over de Eerste Wereldoorlog. Ik kan me de exacte datum van de Slag om Verdun niet meer herinneren – ik heb het opgezocht: februari tot december 1916 – maar mijn model van de Eerste Wereldoorlog is blijvend geüpdatet.

Ik heb tientallen uren besteed aan Sherlock Holmes. Ik ben vergeten wat Sherlock allemaal zei, maar ik heb er van geleerd hoe ik moet nadenken.

Ik heb honderden (misschien wel meer dan duizend) uren besteed aan het bestuderen van filosofische papers. De meerderheid van de doorgespitte argumenten ontsnapt me nu, maar het niveau van begrip van de papers die ik vandaag de dag lees en het niveau van de papers die ik vandaag de dag schrijf waren beide lager geweest zonder die tijdsinvestering.1

Vergeten, dus?

We ‘halen’ dus zeker wat ‘uit’ al die leesuurtjes.

Aan de andere kant is vergeten onvermijdelijk. Een docente vertelde laatst dat ze een Hongaars paper las dat onverwacht goed was, maar toen ze, aangespoord door de verbazing, er meer over opzocht bleek dat zij het paper een aantal jaar geleden had vertaald in het Engels. Desondanks dacht ze het paper voor het eerst te lezen.

Door zulke anekdotes keert de bijna-existentiële angst voor de nutteloosheid van lezen terug.

Laten we er dus maar voorgoed mee afrekenen.

Zou ik alles wat ik lees nog steeds lezen, ook al weet ik er later niks meer van?

Ja.

Als je plezier beleeft aan lezen, is vergeten nooit een probleem.

Als je leest voor een externe rechtvaardiging in de vorm van kennis die je extraheert en later kan reproduceren, ontgaat je een hoop. Bij lezen gaat het er niet om jezelf in een wandelende encyclopedie te veranderen.

Lezen verrijkt je leven: iets nieuws begrijpen, ergens over na kunnen denken, het verlangen om meer te weten, de gesprekken en discussies met anderen.

Zulke ervaringen zijn regelmatig het hoogtepunt van mijn dag, ook al kan ik ze me later niet meer herinneren.

 

PS. Krijg een beter leven

Ik schrijf een wekelijkse nieuwsbrief waarin ik inzichten van de beste filosoof-lifehackers uitpluis en doorgrond hoe jij hun dieprgravende analyses, effectieve strategieën en vernieuwende perspectieven in kan zetten voor je eigen welvaren.

 


Voetnoten

  1. Daarnaast, kleine bijkomstigheid, had ik anders mijn studie niet gehaald.
Spread the love